Okie Bet ခရစ်ကက် - ပွဲစဉ်ယန္တရားနှင့် ထိုးနည်းအခြေခံ

ခရစ်ကက်ဂိမ်း ယန္တရားအခြေခံ

ခရစ်ကက်သည် အင်နင်း (innings) အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် ကစားသော အားကစားဖြစ်ပြီး အသင်းတစ်ဖက်က ရိုက်နေစဉ် (batting) အခြားတစ်ဖက်က ပစ်နှင့် ဖမ်း (bowling and fielding) လုပ်ဆောင်ကာ အလှည့်ကျပြောင်းလဲကစားသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ ရမှတ်ကို ရမ်း (runs) ဖြင့် တွက်ချက်ပြီး ဝိကက် (wicket) ကျရှုံးမှုအရေအတွက်၊ အလှည့်ကျချိန်ကန့်သတ်ချက် (overs) စသည့် အချက်များအရ ပွဲစဉ်ပုံစံ ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။ ခရစ်ကက်ပွဲစဉ်များကို Test, One Day International (ODI), Twenty20 (T20) စသည့် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ပုံစံတစ်ခုစီ၏ ကြာချိန်နှင့် စည်းမျဉ်း ကွဲပြားပါသည်။ ဤစာမျက်နှာတွင် သီးခြားပွဲစဉ်များ၊ အသင်းအမည်များ သို့မဟုတ် ရက်စွဲများကို ကတိသဘောနှင့် ဖော်ပြထားခြင်း မရှိဘဲ ဂိမ်းယန္တရား သဘောတရားကိုသာ ရှင်းပြထားပါသည်။

ခရစ်ကက်ပွဲစဉ် ပုံစံများ

ပွဲစဉ်ကြာချိန်ပေါ်မူတည်၍ Test (ရက်များစွာ)၊ ODI (တစ်ရက်တည်း၊ overs 50)၊ T20 (overs 20) ဟူ၍ ပုံစံသုံးမျိုး ရေပန်းစားပါသည်။ ပုံစံတိုလေ ကစားချိန်တိုလေ၊ ရမှတ်ရနှုန်း မြန်လေဖြစ်တတ်သည်။

• T20 ပွဲစဉ်များသည် ကြာချိန်တိုပြီး အားကစားအားလုံးထဲမှ အလျင်မြန်ဆုံးဖြစ်တတ်သည်။
• ODI ပွဲစဉ်များတွင် ဗျူဟာစီစဉ်မှု ပိုမိုနက်နဲသည်။
• Test ပွဲစဉ်များသည် ရက်များစွာ ကြာမြင့်ပြီး စည်းမျဉ်းရှုပ်ထွေးသည်။

ခရစ်ကက်တွင် ရလဒ်အမျိုးအစား သဘောတရားများ

ခရစ်ကက်ပွဲစဉ်တစ်ခုအတွင်း ရွေးချယ်နိုင်သည့် ရလဒ်အမျိုးအစားများစွာ ရှိပါသည်။ အခြေခံဆုံးမှာ Match Winner ဖြစ်ပြီး မည်သည့်အသင်းအနိုင်ရမည်ကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် Top Batsman (အမြင့်ဆုံးရမှတ်ရမည့် ကစားသမား)၊ Total Runs Over/Under (စုစုပေါင်းရမှတ် ကျော်/မကျော်)၊ Method of Dismissal (ဝိကက်ကျပုံ) စသည့် ရလဒ်အမျိုးအစားအမြောက်အများ ရှိနိုင်ပါသည်။ ဤအမျိုးအစားများသည် ခရစ်ကက်၏ ရှုပ်ထွေးသော ဂိမ်းဖွဲ့စည်းပုံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကစားသူအသစ်များအနေဖြင့် Match Winner ကဲ့သို့ ရိုးရှင်းသောပုံစံမှ စတင်လေ့လာသင့်ပါသည်။

ဝိကက်နှင့် ရမှတ်ရနှုန်း (Run Rate) သဘောတရား

ဝိကက်ဆိုသည်မှာ ရိုက်နေသည့်ကစားသမားတစ်ဦး ထွက်ခွာရခြင်းကို ဆိုလိုပြီး၊ အသင်းတစ်ဖက်တွင် ဝိကက် ၁၀ ကျရှုံးပါက အင်နင်းအဆုံးသတ်သည့် သဘောတရားဖြစ်သည်။ ရမှတ်ရနှုန်း (Run Rate) သည် over တစ်ခုလျှင် ရရှိသည့် ပျမ်းမျှရမှတ်အရေအတွက်ကို ဆိုလိုပြီး၊ ပွဲစဉ်တစ်ခု၏ လက်ရှိအရှိန်အဟုန်ကို ခန့်မှန်းရန် အသုံးဝင်သော ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ Over အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိသည့်အချိန်တွင် လိုအပ်သော ရမှတ်ရနှုန်းမြင့်တက်လာပါက အင်နင်းတစ်ခု၏ အနိုင်ရနိုင်ခြေ ကွာဟလာနိုင်သည့် သဘောတရားများကို နားလည်ထားခြင်းသည် Live ထိုးနည်းအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။

ဒိုက်ခ်ဝါဝတ်စ်-လူးဝစ်စ် (DLS) သဘောတရား

မိုးရွာသွန်းမှု သို့မဟုတ် အခြားအကြောင်းကြောင့် ပွဲစဉ်ကြာချိန်ကို လျှော့ချရသည့်အခါ ရလဒ်ကို မျှတစွာ ပြန်လည်တွက်ချက်ရန် DLS (Duckworth-Lewis-Stern) နည်းစနစ်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။ ဤသည်မှာ ခရစ်ကက်၏ ထူးခြားသော ရလဒ်ညှိနှိုင်းစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ODI နှင့် T20 ပွဲစဉ်များတွင် အသုံးများသည်။ ယင်းစနစ်ရှိနေခြင်းကြောင့် ရာသီဥတုကြောင့် ပွဲစဉ်ကိုင်တွယ်ပုံ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သော်လည်း ရလဒ်ကို တရားမျှတစွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

ဘောလင်းအမျိုးအစားများ သဘောတရား

ခရစ်ကက်တွင် ဘောလင်း (bowling) လုပ်ဆောင်ပုံ ကွဲပြားစွာ ရှိပါသည်။ Fast bowling သည် အလျင်မြန်ဆုံး ပစ်နည်းဖြစ်ပြီး ဘော့လ်ကို အလျင်မြန်စွာ ပစ်ခြင်းဖြင့် ရိုက်သူကို အံ့ဩစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ Spin bowling သည် ဘော့လ်ကို လှည့်ပတ်စေခြင်းဖြင့် ရိုက်သူ၏ ခန့်မှန်းချက်ကို ချော်ချော့စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဘောလင်းအမျိုးအစားနှစ်မျိုးလုံးသည် ပွဲစဉ်တစ်ခု၏ အခြေအနေ (ပစ်ကွင်းအခြေအနေ၊ ရာသီဥတု) အပေါ် အခြေခံ၍ ထိရောက်မှု ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စိုစွတ်သော ပစ်ကွင်းများတွင် fast bowling ပိုမိုထိရောက်တတ်ပြီး၊ ခြောက်သွေ့ပြီး ကွဲအက်နေသော ပစ်ကွင်းများတွင် spin bowling ပိုမိုအားသာချက်ရှိတတ်ပါသည်။

ပစ်ကွင်းအခြေအနေ (Pitch Condition) ၏ အရေးပါမှု

ခရစ်ကက်ပစ်ကွင်း၏ အခြေအနေသည် ပွဲစဉ်တစ်ခု၏ ရလဒ်ပေါ်တွင် သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိသည့် အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လတ်ဆတ်သော မြက်ခင်းအုပ်ပြည့်ပြည့်ရှိသည့်ပစ်ကွင်းများသည် ဘောလင်းသမားများကို အထောက်အကူဖြစ်စေတတ်ပြီး ခြောက်သွေ့ကွဲအက်နေသော ပစ်ကွင်းများသည် ရိုက်သူများအတွက် ရမှတ်ရလွယ်စေတတ်ပါသည်။ ပစ်ကွင်းအခြေအနေကို နားလည်ထားခြင်းသည် Total Runs Over/Under ကဲ့သို့ ရလဒ်အမျိုးအစားများကို ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးဝင်သော နောက်ခံအချက်အလက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ခရစ်ကက်တွင် ဖော်မတ်အသီးသီးအတွက် ဗျူဟာကွာခြားချက်

T20 ပွဲစဉ်များတွင် ကစားသမားများသည် အန္တရာယ်ပိုများသော ရိုက်နည်းများကို စောစီးစွာ အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး ရမှတ်ကို လျင်မြန်စွာ တိုးမြှင့်ရန် ကြိုးစားတတ်ကြသည်။ ODI ပွဲစဉ်များတွင် ကစားသမားများသည် အစပိုင်းတွင် ဂရုတစိုက်ရိုက်ပြီး နောက်ပိုင်း over အနည်းငယ်တွင်သာ အန္တရာယ်ပိုသော ရိုက်နည်းများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ Test ပွဲစဉ်များတွင်မူ ကြာချိန်ရှည်လျားသောကြောင့် စိတ်ရှည်စွာ ရပ်တည်နေနိုင်မှုနှင့် ဗျူဟာကျကျ ကစားနိုင်မှုကို အလေးထားလေ့ရှိပါသည်။ ဤသို့သော ဖော်မတ်အလိုက် ဗျူဟာကွာခြားချက်များကို နားလည်ထားခြင်းသည် ပွဲစဉ်တစ်ခု၏ ရမှတ်ပုံစံနှင့် အနိုင်ရနိုင်ခြေကို ခန့်မှန်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။

အသင်းဖွဲ့စည်းပုံ သဘောတရား

ခရစ်ကက်အသင်းတစ်ဖက်တွင် ကစားသမား ၁၁ ဦးပါဝင်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် ရိုက်ခြင်းကျွမ်းကျင်သူများ (batsmen)၊ ဘောလင်းသမားများ (bowlers) နှင့် နှစ်မျိုးလုံးကျွမ်းကျင်သူများ (all-rounders) ဟူ၍ အခန်းကဏ္ဍခွဲထားလေ့ရှိသည်။ ဝိကက်ကီပါ (wicketkeeper) သည် အထူးကျွမ်းကျင်မှုလိုအပ်သည့် နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘောလင်းသမား၏ ဘက်မှ ဘော့လ်ကို ဖမ်းယူသည့်အလုပ်ကို တာဝန်ယူသည်။ အသင်းတစ်ဖက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံသည် ပွဲစဉ်တစ်ခု၏ ကစားပုံစံကို ဆုံးဖြတ်ပေးသော အရေးကြီးသည့်အချက်ဖြစ်သည်။

ရာသီဥတု၏ သက်ရောက်မှု

ခရစ်ကက်သည် ပြင်ပလေးထား ကစားသည့် အားကစားဖြစ်သောကြောင့် ရာသီဥတုအခြေအနေက ပွဲစဉ်တစ်ခု၏ ဖြစ်ရပ်ကို သိသိသာသာ လွှမ်းမိုးနိုင်ပါသည်။ မိုးရွာသွန်းခြင်းက ပွဲစဉ်ကို ရပ်တန့်စေနိုင်ပြီး DLS စနစ်ဖြင့် ရလဒ်ပြန်လည်တွက်ချက်ရသည့်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။ လေတိုက်ခတ်မှုနှင့် စိုထိုင်းဆအခြေအနေများသည် ဘောလင်း၏ လှုပ်ရှားပုံ (swing) ကိုလည်း အကျိုးသက်ရောက်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရာသီဥတုအခြေအနေသည် ခရစ်ကက်ဂိမ်း၏ မကွာမကွင်း အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ပွဲစဉ်တစ်ခုချင်းစီ၏ ရာသီဥတုခန့်မှန်းချက်ကို ဝင်ရောက်စစ်ဆေးထားခြင်းဖြင့် Live ထိုးနည်းအတွက် အသင့်ပြင်ဆင်နိုင်ပါသည်။

ထို့ပြင် ညအချိန်တွင် ကျင်းပသော ပွဲစဉ်များတွင် နှင်းကျခြင်း (dew) ကဲ့သို့သော အကြောင်းများကြောင့် ဘောလုံးကို ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲစေတတ်ပြီး၊ ထိုအခြေအနေသည် ဒုတိယအင်နင်း၏ ရိုက်ခြင်းကို အထောက်အကူဖြစ်စေတတ်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက သုံးသပ်ကြပါသည်။

ခရစ်ကက်ထိုးရန် အဆင့်ဆင့်လမ်းညွှန်

မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ